تلفن:6622044-0311 
جستجو  
آخرین جستجو ها
ايزوگام / پودري / ايزوگام فويلدار / نگين / سينا بام

دسته بندي مقالات

آشنایی با انواع عایق ها

آشنایی با استانداردهای موجود مربوط به مصالح عایق بندی

درباره سایت ayegh.ir

نانو

صنعت نفت

غرفه های طلایی

سامان
تارابگين
ایزوگام شرق ( سهامی خاص ) شماره ثبت 6736
ایزوگام گیتی گستر دلیجان
صنایع عایق سپاهان
ايزوگام سايه گستر دليجان
ایزوگام اطلس بام
بام گستر دلیجان-ثبت 117

صفحه اصلی > مقالات > آشنایی با انواع عایق ها > قیر و انواع آن

قیر و انواع آن

قیر و انواع آن

قیر ماده‌ای است سیاه رنگ و خمیری شكل كه در عایقكاری رطوبت و ساخت آسفالت كاربرد دارد. قیر انواع گوناگونی دارد كه هر یك از انواع آن، دارای كاربرد خاصی است. قیر از مشتقات نفت است و اغلب در پالایشگاه نفت تولید می‌شود.

 

 

تعریف

قیر جسمی هیدروكربوری است به رنگ سیاه تا قهوه‌ای تیره كه در سولفور كربن و تتراكلرور كربن [۱] كاملاً حل می‌شود. قیر در دمای محیط جامد است. اما با افزایش دما، به حالت خمیری درمی‌آید و پس از آن مایع می‌شود. كاربرد مهم قیر به علت وجود دو خاصیت مهم این ماده است؛ غیرقابل نفوذ بودن در برابر آب و چسپنده بودن.

 

انواع قیر

قیر استخراج شده از نفت یا سنگ‌های معدنی مخصوص، قیر خالص نام دارد كه با توجه به منشاء تشكیل، طبقه‌بندی می‌شود. قیرهای خالص همچنین برای اینكه خواص مورد نظر برای كاربردهای مختلف را پیدا كنند، تحت فرآیندهای دیگر قرار می‌گیرند و انواع مختلف قیر را (ازجمله قیر دمیده، قیر محلول، قیر امولسیون، قیر پلیمری و...) را تشكیل می‌دهند.

 

قیر نفتی و قیر طبیعی

قیر معمولاً از تقطیر نفت خام به دست می‌آید. چنین قیری قیر نفتی یا قیر تقطیری نامیده می‌شود. [۳] قیر نفتی محصول دو مرحله تقطیر نفت خام در برج تقطیر است. در مرحله نخست تقطیر، مواد سبك مانند بنزین و پروپان از نفت خام جدا می‌شوند. این فرآیند در فشاری نزدیك به فشار اتمسفر انجام می‌شود. در مرحله دوم نیز تركیبات سنگین مانند گازوئیل و نفت سفید خارج می‌شوند. این فرآیند در فشاری نزدیك به خلاء صورت می‌پذیرد. در نهایت مخلوطی از ذرات جامد بسیار ریز به نام آسفالتن باقی می‌ماند كه در ماده سیال گریس‌مانندی به نام مالتن غوطه‌ور است.

اما برخی از انواع قیر در طبیعت و در اثر تبدیل تدریجی نفت خام و تبخیر مواد فرار آن در اثر گذشت سال‌های بسیار زیاد به دست می‌آید. چنین قیری، قیر طبیعی نامیده می‌شود  و دوام آن بیشتر از قیرهای نفتی است. چنین قیری ممكن است به‌صورت خالص در طبیعت وجود داشته باشد (قیر دریاچه‌ای) مانند دریاچه قیر بهبهان ایران و دریاچه قیر تیرینیداد آمریكا ، یا از معادن استخراج شود (قیر معدنی). قیر طبیعی با نام یواینتایت (Uintaite) نیز شناخته می‌شود.

 

قیر دمیده

قیر دمیده از دمیدن هوای داغ به به قیر خالص در مرحله آخر عمل تصفیه به دست می‌آید. در این فرآیند، هوای داغ با دمای ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتی‌گراد توسط لوله‌های سوراخ‌دار به محفظه حاوی قیر دمیده می‌شود. در اثر انجام این فرآیند، اتم‌های هیدروژن موجود در مولكول‌های هیدروكربورهای قیر، با اكسیژن هوا تركیب می‌شود و با تشكیل آب، عمل پلیمریزاسیون اتفاق می‌افتد. قیر دمیده نسبت به قیر خالص دارای درجه نفوذ كمتری دارد، درجه نرمی بیشتری دارد و حساسیت كم تری نسبت به تغییرات دما دارد. این نوع قیر بیشتر در ساختن ورق‌های پوشش بام، باتری اتومبیل و اندودكاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. علامت اختصاری قیر دمیده R می‌باشد. مثلا قیر۸۰/۲۵ R به معنای قیر دمیده با درجه نرمی ۸۰ و درجه نفوذ ۲۵ می‌باشد.

 

قیر مخلوط یا محلول

قیر مخلوط به مخلوطی از قیر و یك حلال مناسب (مثلاً نفت سفید یا بنزین) گفته می‌شود. این قیر در درجه‌حرارت محیط مایع است و یا با حرارت كمی به مایع تبدیل می‌شود. قیر مخلوط در انواع آسفالت‌های پوششی و ماكادامی مورد استفاده قرار می‌گیرد. سرعت گیرش یا سفت شدن این نوع قیر بستگی به نوع محلول دارد. به‌طور مثال به دلیل سرعت بالای تبخیر بنزین، قیر حل شده در بنزین سریع‌تر سفت می‌شود. این قیر، اصطلاحا قیر تندگیر (RC) نامیده می‌شود. همچنین قیرهایی كه در نفت حل شده‌اند، قیر كندگیر (MC) نامیده می‌شوند و به قیرهایی كه در نفت گاز یا نفت كوره حل شوند، نفت دیرگیر (SC) گفته می‌شود. قیرهای محلول بر اساس درجه گرانروی‌شان درجه‌بندی می‌شوند.

 

قیر امولسیون

قیر امولسیون با مخلوط كردن قیر و آب و یك ماده امولسیون‌ساز به‌دست می‌آید. مقدار ماده امولسیون ساز بسیار كمو در حدود ۰٫۳ تا ۰٫۵ درصد وزن قیر می‌باشد. مقدار آب مصرفی این نوع قیر در حدود ۳۰ تا ۵۰ درصد وزن قیر می‌باشد. ماده امولسیون‌ساز معمولاً یك نمك قلیایی اسیدهای آلی یا نمك آمونیم است كه باعث باردار شدن ذرات قیر می‌شود. به این ترتیب ذرات قیر در اثر بار القایی یكدیگر را دفع می‌كنند و به‌صورت كره‌هایی با قطر یك‌صدم تا یك‌هزارم میلی‌متر در آب شناور می‌شوند. استفاده از این نوع قیر، باعث كاهش آلایندگی محیط زیست می‌شود و چون از نفت یا حلال‌های قابل اشتعال استفاده نمی‌شود، خطر اشتعال در حین حمل و نقل قیر كاهش می‌یابد. از قیر امولسیونی برای آسفالت سرد در محیط‌های مرطوب یا برای عایق كاری استفاده می‌شود كه در این صورت باید دوباره به آن آب اضافه كرد و محتوای آن را به حدود ۶۵ درصد رساند.

 

كاربرد

قیر معمولاً در دو حوزه راه‌سازی و عایق‌كاری به كار می‌رود. حدودا ۹۰ درصد از قیر تولیدی، در حوزه راهسازی مورد استفاده قرار می‌گیرد و مصارف عایق‌كاری، تنها ۱۰ درصد از مصرف قیر را به خود اختصاص می‌دهد.

عایق كاری: از قیر معمولا برای عایق بندی بام‌ها و كف حمام‌ها استفاده می‌شود. معمولا به منظور تثبیت قیر، آن را همراه با گونی مورد استفاده قرار می‌دهند كه به آن قیرگونی گفته می‌شود. الیاف گونی نقش مسلح كننده قیر را دارند و قیر را در محل خود تثبیت می‌كنند. هم چنین محصولاتی مانند مقوای قیری یا نمد قیری كه با نام‌های تجاری نظیر ایزوگام و... ارائه می‌شوند نیز كاریردی مشابه قیرگونی دارند. به منظور جلوگیری از نفوذ رطوبت زمین به كف ساختمان، از بلوكاژ یا ماكادم استفاده می‌شود.

 

مشخات قیر

 

۱-درجه نفوذ: آزمایش درجه نفوذ برای تعیین سختی قیر مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این آزمایش از یك سوزن استاندارد تحت اثر بار ۱۰۰ گرمی در مدت ۵ ثانیه به داخل قیر در دمای ۲۵ درجه نفوذ می‌كند. مقدار نفوذ برحسب دهم میلی متر درجه نفوذ نامیده می‌شود. هر چه درجه نفوذ كم تر باشد قیر سخت تر است.

 

۲-گرانروی : هر چه كند روانی قیر بیش تر باشد خواص جامد بیش تری از خود نشان می‌دهد. واضح است در دماهای بالاتر كند روانی كم تر است. این مشخصه قیر با دستگاه سی بولت فیورل و یا به روش كینماتیكی اندازه گیری می‌شود.

 

۳-درجه اشتعال : درجه اشتعال دمایی است كه اگر قیر به آن دما برسد، گازهای متصاعد از آن با نزدیك شدن شعله، مشتعل می‌شوند و در سطح آن شعلهبه وجود می‌آید. حداكثر دمایی كه می‌توان قیر را در كارگاه گرم كرد به درجه اشتعال محدود می‌باشد.

 

۴-افت وزنی : افت وزنی قیر در دمای بالا، در اثر تبخیر قسمتی از روغن‌ها و تركیبات نفتی آن می‌باشد. این مشخصه نیز از خواص مهم قیر است. افت وزنی قیر در اُوِن در دمای ۱۶۳ درجه سانتی گراد و در مدت ۵ ساعت (شرایط تغریبی پخت آسفالت) اندازه گیری می‌شود.

 

۵-شكل پذیری یا انگمی : اگر نمونه‌ای از قیر با سطح مقطع ۱ سانتی متر مربع را با سرعت ۵ سانتی متر/دقیقه بكشیم، مقدار افزایش طول نمونه را قبل از پاره شدن خاصیت انكمی قیر گویند.

 

۶-درجه خلوص : می‌دانیم حلال قیر تترا كلرور كربن و سولفور كربن است. بنابراین اگر نمونه‌ای از قیر را در هر یك از این مواد حل كنیم، ناخالصی‌های آن باقی می‌ماند و از آن جا درجهٔ خلوص قیر را می‌توانیم تعیین كنیم. درجه خلوص عبارت است از: (وزن نمونه قیر) ÷ [(وزن ناخالصی) - (وزن قیر)

 

۷-درجه نرمی : درجه نرمی دمایی است كه با رسیدن قیر به آن دما، قیر از حالت جامد به حالت روان در می‌آید. هرچه درجه نرمی قیر بیش تر باشد، حساسیت كم تری نسبت به تغیرات دما دارد. درجه نرمی قیرهای معمولی حدود ۶۰ تا ۷۰ می‌باشد.

 

آزمایش‌های تعیین خصوصیات قیر

ازمایش‌های زیر خصوصیات قیر طبیعی را تعیین می‌كند:

1.   اندازه‌گیری نقطه نرمی Softening Point

2.   اندازه‌گیری درجه نفوذ Penetration

3.   اندازه‌گیری میزان كشش Ductility

4.   اندازه‌گیری نقطه شكستFraass Breaking Point

5.   بررسی اثر حرارت و هوا روی قیرThin Film Over Test

6.   اندازه‌گیری گرانروی Viscosity

7.   اندازه‌گیری وزن مخصوص Specific Gravity

8.   اندازه‌گیری حلالیت یا درجه خلوص قیر Solubility

9.   اندازه‌گیری نقطه اشتعال Flash Point

10.     اندازه‌گیری استقامت مخلوطهای آسفالتی به روش مارشال Marshall

11.    آنالیز غربالی مصالح معدنی Sieve Analysis

12.   استخراج و آزمایش قیر در مخلوطهای آسفالتی Extraction
تاریخ ۱۳۸۹/۷/۱۵      منبع: ماهنامه بدر
| | | | | | | | | | | |
طراحی و اجرا از نرم افزار CRM